.
Uluslararası Kooperatifler Birliği'nin
(ICA) kuruluşunun 100.yılında (1995)
Manchester
kentinde yapılan Genel Kurul Toplantısında gözden geçirilerek kabul edilen
KOOPERATİFÇİLİK İLKELERİ
.
Kooperatif ilkeleri, kooperatiflerin
kendi değerlerini uygulamaya koyarken esas aldıkları kurallardır.Bunlar:
1. Gönüllü ve herkese açık üyelik:
Kooperatifler, cinsel, sosyal,
ırksal, siyasal ve dinsel ayırımcılık olmaksızın, hizmetlerinden yararlanabilecek
ve üyeliğin sorumluluklarını kabule razı olan herkese açık
gönüllü kuruluşlardır.
2. Üyeler tarafından gerçekleştirilen
demokratik denetim:
Kooperatifler, siyasa oluşturma
ve karar alma süreçlerine katılan üyelerince denetlenen demokratik kuruluşlardır.
Seçilmiş temsilci olarak hizmet eden erkekler ve kadınlar üyelere karşı
sorumludur. Birim kooperatif kuruluşlarında üyeler eşit oy hakkına sahiptir
(her üyeye bir oy hakkı). Diğer düzeydeki kooperatif kuruluşlarında ise
oy hakkı demokratik bir yaklaşımla düzenlenir.
3. Üyelerin ekonomik katılımı:
Üyeler, kooperatiflerinin sermayesine
adil bir şekilde katkıda bulunur ve bunu demokratik olarak yönetirler.
Bu sermayenin en azından bir kısmı genellikle kooperatifin ortak mülkiyetidir.
Çoğunlukla üyeler, üyeliğin bir
koşulu olarak taahhüt edildiği üzere (var ise) sermaye üzerinden kısıtlı
miktarda gelir elde ederler. Üyeler gelir fazlasını, muhtemelen "en azından
bir kısmı taksim olunamaz kaynaklar" oluşturma yoluyla kooperatiflerini
geliştirme, kooperatifle yapmış oldukları işlemlerle orantılı olarak üyelerine
kar sağlama ve üyelerce onaylanan diğer faaliyetlere destek olma gibi amaçların
biri ya da tamamı için ayırırlar.
4. Özerklik ve bağımsızlık:
Kooperatifler özerk, kendi kendine
yeten ve üyelerince yönetilen kuruluşlardır. Kooperatifler, hükümetler
dahil olmak üzere diğer kuruluşlarla bir anlaşmaya girmeleri
ya da dış kaynaklar yoluyla
sermayelerini artırmaları durumunda, bunu kooperatiflerin özerkliğini sürdürecek
ve üyelerinin demokratik yönetimini koruyacak şekilde
gerçekleştirirler.
5. Eğitim, öğrenim ve bilgilendirme:
Kooperatifler, üyelerine, seçilmiş
temsilcilerine, yöneticilerine ve çalışanlarına kooperatiflerinin gelişimine
etkin bir şekilde katkıda bulunabilmeleri için eğitim ve
öğretim imkanı sağlar. Kooperatifler
genel kamuoyunu — özellikle de gençleri ve kamuoyunu oluşturanları — işbirliğinin
şekli ve yararlan konusunda bilgilendirirler.
6. Kooperatifler arasında işbirliği:
Kooperatifler, yerel,
ulusal, bölgesel ve uluslararası oluşumlarla birlikte çalışarak üyelerine
daha etkin bir şekilde hizmet eder ve kooperatifçilik hareketini güçlendirir.
7. Topluma karşı sorumlu olma:
Kooperatifler, üyelerince onaylanan
politikalar aracılığıyla toplumlarının sürdürülebilir kalkınması için çalışırlar.
|