ÖRGÜTLENME
30.12.1991 tarihinde kurulan TÜRKİYE KOOP, 2006
yılı çalışmaları ile 16. yılını tamamlamıştır.
7 Merkez Birliği ve 5 Birlikten oluşan ortaklarımızın kendi
örgütlerinin şemsiyesi altındaki bireysel ortak sayısı 2.679.400'dür.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yıllardır yürütülen
1163 Sayılı Kooperatifler Yasasının değişikliği konusunda
bu yıl da çalışmalar yapılmıştır. Bu bağlamda 20 Aralık 2006
tarihinde 3'ncüsü yapılan "Türkiye Kooperatifleri Danışma
Kurulu Toplantısı"nda konu gündeme alınmış, yasa taslağında
yer alan bir çok husus üzerinde yönetim kurulu üyelerimizin
görüşleri olmuştur. Kooperatiflerimizin dikey örgütlenmesini
teşvik edici yaklaşımların yasa tasarısında yer alması yönetimimizce
savunulmuştur. Aynı şekilde kooperatif türlerindeki çok çeşitliliğin
güçlü kooperatiflerin oluşmasını engellediği, bu konuda yeni
yaklaşımlara ihtiyaç olduğu, özellikle tarım sektöründe bir
yerleşim yerinde birden fazla kooperatif kurulmasını teşvik
eden görüş yerine çok amaçlı tek tür kooperatiflerin desteklenmesi
önerilmiştir.
Tarım sektöründe ağırlıklı olarak ilgili bakanlıkça
yürütülen yeniden yapılanma çalışmalarında örgütlenme sorunlarının
tartışıldığı birçok platformda kooperatiflerimizin ilgili
merkez birlikleri tarafından konu ele alınmış ve yeni projelerle
katkılar sağlanmaya çalışılmıştır.
14. OLAĞAN GENEL KURUL
VE KOOPERATİFÇİLİK KURULTAYI
TÜRKİYE KOOP' un 15. Olağan Genel Kurulu 29
Haziran 2006 Perşembe günü Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Şura
Salonunda, Kooperatifçilik Kurultayı etkinlikleri çerçevesinde
yapılmıştır. Başta Cumhurbaşkanı, başbakan, ilgili bakanlar,
parlamentoda temsil edilen siyasi parti liderlerinin de davet
edildiği Kurultayda sorunlarımız yöneticilerimizce dile getirilmiştir.
Kurultaya örgütümüze ortak merkez birlik ve birliklerimize
ortak kooperatiflerin temsilcileri, yöneticileri ve çok sayıda
kooperatifçi katılmıştır.
YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI
TÜRKİYE KOOP 2006 çalışma yılında dört defa
toplanmıştır. Bunlar sırası ile; 10.03.2006 tarihinde Manavgat/Antalya
Pemar Beach Otel'de, 26.05.2006 tarihinde Eskişehir Büyük
Otel'de, 19.09.2006 tarihinde Konya Şeker Fabrikasında, 19.12.2006
tarihinde TÜRKİYE KOOP merkezinde denetçilerin de katılımı
ile yapılmıştır.
YÜRÜTME KURULU TOPLANTILARI
Genel Başkan, dört başkan yardımcısı ve genel
müdürden oluşan yürütme kurulu her ayın ilk çarşambası, üç
ayda bir toplanabilen yönetim kurulunda alınan kararlar doğrultusunda
çalışmaların koordinasyonunu sağlamak üzere toplanmıştır.
Çalışma ve öneriler yönetim kurulu toplantılarında bilgi olarak
sunulmuş ve alınan kararlar ortak birlik ve merkez birliklerimize
de gönderilmiştir.
EĞİTİM VE YAYIN ÇALIŞMALARI
· 09-12 Mart 2006 tarihlerinde Antalya-Manavgat
Pemar Beach Otel'de bir seminer düzenlendi. Toplantıya
400'den fazla kooperatif yöneticilerimizin katıldığı seminerde
"AB Üyelik Çalışmaları Sürecinde
Kooperatiflerimizi Yeniden Yapılandırma Sorunları ve Çözüm
Önerileri" ile "Türkiye'de Üretici
Örgütlerinde Tarım Kooperatifleri ve Tarımsal Üretici Birlikleri;
Örgütlerarası İlişkiler, Rekabet ve
Sorunlar" konuları uzman ve akademisyenlerce sunulmuş
ve tartışılmıştır. Aynı seminere konuşmacı
olarak katılan Helsinki Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr.Av.Hagen
Henry "Türk Kooperatifçilik Hukuku
Açısından İrdelenmesi" konulu konuşması ilgi ile izlenmiştir.
Adı geçen konuşmacı daha önce de uzman
olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 1163 Sayılı Kooperatifler
Yasası değişiklik çalışmalarında da
bulunmuş, önemli bir rapor sunmuştur.
Manavgat'ta yapılan
seminer çalışmasında tartışmaların ışığında kooperatiflerimizi
yakından ilgilendiren olumsuz gelişmeler
karşısında, kazanılmış birçok hakkımızın kaybedilmemesi için
etkili çalışmalar yapılması önerisi
aynı gün Manavgat'ta otelde toplanan yönetim kurulumuzun aldığı
kararlara yansımıştır. Buna göre;
29 Haziran 2006 tarihinde yapılacak 16.Olağan Genel Kurul
Toplantısının, ülkemizin her tarafından
gelecek kooperatifçilerin katılımı ile bir kurultay düzeninde
yapılması kararlaştırılmıştır. Kurultay
Ankara'da MEB Şura Salonunda 1.500 kadar kooperatifçinin katılımı
ile yapılmış ve Kurultay çalışmalarının bitirilmesinden sonra
katılımcılar yürüyerek Anıtkabir'de Büyük
Önder Atatürk'ü ziyaret etmiştir.
Kurultayın yapılmasından
önceki süreçte Genel Başkan Muammer Niksarlı çeşitli iller
bazında bir dizi basın toplantısı
yapmış, kooperatifçilik sorunlarımızı ve çalışmalarımızı yerel
basınla paylaşmıştır. Eskişehir, Bursa,
Balıkesir, Çanakkale, Manisa, Denizli, Burdur, Adana, Konya
ve Trabzon illerinde yapılan toplantılarda
yerel basının yanı sıra o illerdeki kooperatif yöneticilerinin
de yoğun katılımları olmuş, yerel
TV kanallarında Genel Başkanla kooperatifçilik sorunlarımız
tartışılmış, söyleşiler yapılmıştır.
Kurultay çalışmasına
başta Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Bakanlar olmak üzere TBMM'de
temsil edilen siyasi parti başkanları,
Genel Başkanın Başkanlığında yürütme kurulu üyeleri ile bizzat
ziyaret edilerek davet edilmiştir.
Bu bağlamda 9.Cumhurbaşkanı Sayın Süleyman Demirel ziyaret
edilerek Kurultayın özel konuşmacısı
olması istemiyle davet edilmiştir.
Kurultaya katılan siyasi
parti temsilcileri sırasıyla; ANAP Genel Başkanı Erkan Mumcu,
SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın,
DSP Genel Başkanı Zeki SEZER, HYP Genel Başkanı Yaşar Nuri
Öztürk, DYP Genel Başkan Yardımcısı
Celal Adan ve TBMM Başkanlık Divanı Üyesi-CHP İzmir Milletvekili
Türkan Miçooğulları katılarak konuşma
yapmışlardır.
İlgili bakanlıkları
temsilen Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Eyüp
Şenol Ömeroğlu ileTarım ve Köyişleri
Bakanlığı TEDGEM Genel Müdür Yardımcısı Osman Şimşek katılmış
ve konuşma yapmışlardır.
· Her yıl Temmuz ayının ilk Cumartesinde
kutlanan "Uluslararası Kooperatifler Günü" nedeni
ile 01 Temmuz 2006 tarihinde ICA ve
BM ile birlikte "Kooperatifler Vasıtasıyla Barış Oluşturmak"
sloganı ile yayınladıkları mesaj tüm
ortak merkez birlik ve birliklere gönderilmiştir.
· 1998 yılı Mayıs ayında yayınlanmaya
başlanan TÜRKİYE KOOP "Haber Bülteni" 2005 yılı
Kasım ayına (83.sayısına) kadar 16
sayfa, 2 renkli sade görünümü ile her ay 1.500 adet basılmış
ve dağıtılmıştır. Yönetim kurulumuzun
2005 yılı Eylül ayında yaptığı toplantıda aldığı karar ile
"TÜRKİYE KOOP" yayını, çok
renkli 64 sayfalı bir dergi formatı ile yayınlanmaya başlanmıştır.
İçeriği ve formatı ile
okuyucularının beğenisini kazanan TÜRKİYE KOOP Dergisi 1.500
adet basılarak tüm ortak merkez birlik
ve birliklerine, kooperatiflere, akademisyenlere, TBMM ilgili
komisyon üyelerine, üniversitelerin
ilgili bölümlerine, tüm valilere, basına, TV'lere sivil toplum
örgütlerine gönderilmektedir. Mayıs
2007 itibari ile 94.sayısı yayınlanan TÜRKİYE KOOP Dergisinin
yüksek maliyeti nedeni ile her ay
yayınlanmasında sıkıntılar olmaktadır.
· 1163 Sayılı Yasanın 94.maddesi
ile düzenlenen ve bilahare bir yasayla iptal edilen Eğitim
Fonunun (%1) Maliye Bakanlığınca kesilmeye
devam edilmesi nedeniyle 2002 yılı Eylül ayında Danıştay'da
açılan davada Anayasaya aykırılık
iddiasında bulunulmuştur. İddiamızı yerinde bulan Danıştay
konuyu Anayasa Mahkemesine götürmüştür.
Anayasa Mahkemesi 9 Kasım 2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan
kararı ile TÜRKİYE KOOP'u haklı bulmuştur. Bu karar doğrultusunda
kooperatiflerin yıllık gelir-gider
olumlu farklarının %1'inin eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerinde
kullanılmak üzere Türkiye Milli Kooperatifler
Birliği'ne aktarılması konusunda çalışmalar yapılmaktadır.
· 5520 Sayı ile 13.06.2006 tarihinde
yürürlüğe giren Kurumlar Vergisi Yasası ile Tüketim ve Motorlu
Taşıyıcı kooperatiflerinin mevcut
muaflıkları kaldırılmıştır. Anılan vergi yasası çalışmalarında
ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde
Genel Başkan bizzat toplantılara katılarak görüşlerimizi savunmuştur.
Bu bağlamda ortak merkez birlik ve birliklerimiz konu ile
ilgili görüşlerimizi ilgili komisyon
ve milletvekillerine çok sayıda yazı fakslayarak iletmişlerdir.
Diğer taraftan yürürlüğe
giren kurumlar vergisinde muaflıklar ve üst örgütlenme konusunda
kooperatiflerimizi ilgilendiren bölümlerdeki
yorum farklarına neden olan uygulamalar için Gelir İdaresi
Başkanlığı nezdinde girişimler genel
başkan ve başkan yardımcılarınca sürdürülmüştür. Konuya ilişkin
genelge henüz çıkarılmamıştır.
· 21 Aralık "Dünya Kooperatifçilik
Günü" nedeni ile 25 Kasım 2006 Cumartesi günü Ankara'da
KING Otel'de Friedrich Ebert Vakfı
İstanbul Temsilciliği ve DGRV'nin Ankara'daki temsilciliklerinin
katkıları ile bir toplantı yapılmıştır.
"Kooperatiflerde Denetim: Türkiye ve Almanya Örnekleri"
konulu yuvarlak masa toplantısında
DGRV'nin Wüttemberg bölgesi Teftiş Birliği'nden gelen Bay
Erhard Braun ve Ankara ofis temsilcisi
Andreas Kappes tarafından "Almanya'daki Kooperatiflerde
Teftiş Hizmetleri" sunuldu. Ülkemizdeki
uygulamalar ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ve Tarım ve
Köyişleri Bakanlığından gelen kontrolörlerce
sunuldu. Çalışmaya yönetim kurulu ve denetçilerimizin yanı
sıra ilgili akademisyenler ve bakanlık
temsilcileri katıldı.
· "Türkiye Kooperatifleri Danışma Kurulu"
10 yıl aradan sonra 3'ncü toplantısı 20 Aralık 2006 tarihinde
Gazi Üniversitesi Senato Salonunda
yapıldı. 1163 Sayılı Kooperatifler Yasası'nın 80'nci maddesine
göre kurulan ve yönetmeliğine göre
her yıl en az bir defa toplanması gereken kurul son toplantısını
1996 yılında yapmıştı. Bu süre zarfında
toplanamayan kurul TÜRKİYE KOOP yönetimince ilgili bakanlıklar
nezdinde devamlı, toplantının yapılması uyarısına rağmen,
çağrılmamıştır. 20 Aralık 2006 tarihinde
ilgili bakanlıklardan Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen
gündemle toplantıya çağrılmıştır.
Toplantıda alınan kararlarda görüşlerimizle uygunluk sağlanamayan
konularda Muhalefet Şerhi ile görüşlerimiz
bildirilmiştir.
YENİ PROJELER VE DİĞER
ÇALIŞMALAR
A) EĞİTİM, ARAŞTIRMA
VE YAYIN MERKEZİ
· TÜRKİYE KOOP, yönetiminin 19.12.2006
tarihli toplantısında kurulma kararını aldığı "Eğitim,
Araştırma ve Yayın Merkezi"nin
finansmanı için arayışlarda bulunmuştur. Bu bağlamda Türkiye
AB Genel Sekreterliği nezdinde ilgililerle
görüşülmüş, kendilerine AB üyelik sürecinde eğitim yolu ile
kooperatif destek proje tasarımız
sunulmuştur. Aynı konuda ICA'nin Avrupa Bölgesi temsilciliği
ve ILO işbirliğini sağlamak amacı
ile proje bu kuruluşlara sunulmuş, olanaklarının değerlendirilmesi
çalışmalarının yapıldığı haberi alınmıştır.
Proje, kooperatifçiliğimizin
temel sorunlarından eğitim konusunda kurumsal bir yapıyla
destek sağlamak amacını taşımaktadır.
Ülkemizin AB üyeliği sürecinde kooperatiflerimizin AB normlarına
intibak, sorunlarının çözümünde katkı
sağlanması istenmektedir.
B) KOOPERATİF SENDİKA İŞBİRLİĞİ PLATFORMU
· TÜRKİYE KOOP yönetimi küreselleşme
ile ortaya çıkan yeni sorunlar ve kurumlar arası işbirliği
arayışları karşısındaki gelişmeleri
yakından izleyerek; kooperatiflerle sendikaların arasındaki,
tarihten gelen ilgi alanlarında birlikte
projeler oluşturabileceklerini ve bu projelerle sorunların
çözümlerine destek olunabileceğini
düşünmüştür.
Diğer taraftan uluslararası
çalışmalarda, ICA'nin Uluslararası İşçi Sendikaları Konfederasyonunun
küresel düzeyde tek bir çatı altında
toplanarak daha güçlü bir konuma geldiğini duyurması ile kooperatiflerle
sendikalar arasında yeni stratejik ortaklıklar oluşturmalarının
yolunun açıldığı görülmektedir.
Bu bağlamda TÜRKİYE
KOOP yönetimi genel başkan ve başkan yardımcıları düzeyinde
Aralık ayı içerisinde ülkemizdeki
üç sendika konfederasyonu başkanlarını ziyaret ederek Sendika
Kooperatif İşbirliği ve Dayanışma
Platformu oluşturulması konusunda anlaşmışlardır.
Projenin çerçevesinde
geçmişte sendika üyelerinin kooperatifçilik konusundaki deneyimlerini
de göz önüne alarak ortak strateji
ve eylem planları hazırlamak ve uygulamaya koymak istemekteyiz.
İşbirliği ve Dayanışma Platformu çalışmaları
tarafların belirlediği uzmanlarla yürütülmektedir. TÜRKİYE
KOOP proje çalışmalarının sekreteryasını üstlenmiş olup Genel
Müdür ve ILO'da uzun yıllar uzman
olarak çalışıp emekli olarak Türkiye'ye dönen Sayın Hüseyin
Polat Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin
proje danışmanlığını yapmaktadır. Bu bağlamda Sayın Polat'a
deneyimleri ile kurumumuza yaptığı
katkılardan dolayı samimi teşekkürlerimizi iletmek istiyoruz.
Projenin gerekçesi, genel çerçevesi ve birlikte çalışma ilkelerinde
mutabakat sağlanmıştır. Projede:
a) Çalışma yasasında
temel ilkeler ve haklarla ilgili çerçeve sözleşmelerinin yaygınlaştırılmasına
destek,
b) Kayıt dışı ekonomide çalışan işçilerin
örgütlenmesi,
c) Yoksullarla savaşım ve kalkınma,
d) Tüketicinin korunması ve bilinçlenmesi,
e) Çevrenin ve doğal kaynakların korunması
Konularında birlikte
projeler üretilecektir. Konu ile ilgili çalışmaların öne alınan
erken seçim nedeni ile zaman takviminde
ötelemeler olmuştur.
C) SOSYAL İÇERİKLİ; GENÇLERE YÖNELİK
PROJE ÖNERİSİ
· Yeni projelerimiz arasında 2000
yılından itibaren üyesi bulunduğumuz ICA'nin yönetimine sunulan
sosyal içerikli önerimiz kabul edilmiş
olup ICA'nin 14-19 Ekim 2007 tarihinde Singapore'da yapılacak
genel kurulunda görüşülecektir.
Son yıllarda özellikle
gençler tarafından işlenen ve toplu ölümlerle sonuçlanan suçlarda
büyük artışların nedenlerinin ICA
genel kurulunda tartışılmasını sağlamak, konuyu daha boyutlu
olarak ele almak ve projeler üretmek,
kalıcı ve etkin sonuçlar alabilmek için BM'in ilgili örgütleri
ve AB Parlamentosu nezdinde girişimlerde
bulunulacaktır.
· Diğer çalışmalar arasında 2000
yılından bu yana üyesi bulunduğumuz ICA'nin Avrupa Birliği
Toplantısı 8-12 Kasım 2006 tarihlerinde
İngiltere'nin Manchester kentinde yapılmıştır. TÜRKİYE KOOP'u
temsilen toplantıya Genel Başkan ve
Genel Müdür katılmışlardır. ICA'nin çalışmaları yıl içerisinde
yakından izlenmekte ve TÜRKİYE KOOP
Dergimizde bu çalışmalara sürekli yer verilmektedir.
· TÜRKİYE KOOP'u temsilen Genel
Başkan Muammer NİKSARLI ve Genel Müdür Leyla ÖZGEN ÖZCAN yıl
içerisinde çeşitli TV kanallarında
canlı yayın programlarına katılarak kooperatifçiliğimizin
sorunlarını tartışmıştır. Aynı şekilde
çeşitli kongre, seminer ve panel çalışmalarında genel başkan
TÜRKİYE KOOP'u temsilen konuşmalar
yapmıştır.
· TÜRKİYE KOOP'un internete açık
web sitesi yıl içerisinde sürekli güncellenerek ilgililere
sunulmuştur. Bu bağlamda ülkemizin
dört bir köşesinden e-mail ile gelen sorular yanıtlanmış,
istenilen yayınlarımız gönderilmiştir.
· TÜRKİYE KOOP'un ortaklarından
Ankara'da yerleşik yeri bulunmayan ortak merkez birliklerimize
gereğinde hizmet verilmeye devam edilmiştir.
· TÜRKİYE KOOP 2006 yılında da Genel
Müdür Leyla Özgen Özcan ve iki personel ile hizmete devam
etmiştir. Ayrıca TÜRKİYE KOOP Dergisi
yayınında yarı süreli yayım desteği alınan bir görevli ve
hukuk danışmanı vardır.
Çalışmalarımızı taktirlerinize saygılarımızla
sunarız.